Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich – historia, zwiedzanie, ciekawostki

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich to najwyższa krzywa wieża w Polsce – mierzy 34 m, a jej odchylenie od pionu wynosi 2,14 m. Obiekt można zwiedzać codziennie w godzinach 9:30–17:30, a na szczyt prowadzi 139 schodów. W dalszej części artykułu znajdziesz informacje o historii, cenach biletów i atrakcjach w okolicy.

Gdzie znajduje się Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich?

Ząbkowice Śląskie leżą w południowej części województwa dolnośląskiego, na Przedgórzu Sudeckim, niedaleko Ziemi Kłodzkiej. Przez miasto przebiega droga krajowa numer 8, dzięki czemu z Wrocławia dojedziesz tu w około 1,5 godziny. Budowla stoi przy ulicy Świętego Wojciecha 7, tuż obok kościoła świętej Anny i zaledwie kilka kroków od rynku.

W pobliżu działają płatne miejsca postojowe opasujące stare miasto, a stacja kolejowa znajduje się niecały kilometr od centrum. Dojazd z Kamieńca Ząbkowickiego zajmuje około 10 minut, z Twierdzy Srebrnogórskiej około 20 minut, a z Kłodzka około 23 minut. Przed 1945 rokiem miejscowość nosiła nazwę Frankenstein, ale po II wojnie światowej zmieniono ją na Ząbkowice Śląskie.

Historia Krzywej Wieży – od baszty do dzwonnicy

Początki budowli są niejasne, ponieważ brakuje źródeł pisanych. Najniższa część murów, sięgająca około 10 m wysokości, powstała z kamienia i zaprawy wapiennej. Grubość ścian w tej partii przekracza 4 m, co wskazuje na pierwotnie obronny charakter. Niektórzy badacze, między innymi niemiecki historyk Kurt Bimler, uważali, że obiekt pełnił funkcję bramy miejskiej. Inna hipoteza mówi, że był pozostałością przedlokacyjnego zamku książąt świdnickich.

W XIV wieku dawną basztę postanowiono przebudować na dzwonnicę kościoła parafialnego pod wezwaniem świętej Anny. Prace zakończono najprawdopodobniej w 1413 roku. W 1507 roku połączono budowlę z sąsiednim kościołem krytym gankiem, który ułatwiał dzwonnikowi poruszanie się między obiektami. Pod koniec XVI wieku konstrukcję rozebrano, ponieważ na skutek przechyłu zaczęła pękać i groziła zawaleniem.

24 sierpnia 1598 roku wieża przechyliła się o 1,5 m. W 1858 roku miasto ogarnął wielki pożar, który poważnie uszkodził górną część obiektu. Władze pruskie początkowo planowały rozbiórkę, ale ostatecznie zdecydowano się na odbudowę. Dawny blaszany hełm zastąpiono attyką w kształcie jaskółczych ogonów, a od strony południowej dobudowano niewielką wieżyczkę ze spiralną klatką schodową. Po zakończeniu prac wysokość konstrukcji wynosi 34 m.

Krzywa Wieża to najwyższa krzywa wieża w Polsce – mierzy 34 m, a jej szczyt odchylony jest od pionu o 2,14 m. To więcej niż w przypadku krzywej wieży w Toruniu.

Dlaczego Krzywa Wieża jest krzywa?

Przyczyna przechyłu nie została jednoznacznie wyjaśniona. Pomiary z 1977 roku wykazały odchylenie wynoszące 1,98 m, natomiast obecna wartość to 2,14 m. Najczęściej wskazuje się na dwa naturalne wyjaśnienia związane z warunkami geologicznymi i pogodowymi.

Wstrząsy tektoniczne i osiadanie fundamentów

Jedna z hipotez zakłada wpływ wstrząsów tektonicznych, które w rejonie pobliskiego Barda zarejestrowano 15 września 1590 roku. Tego typu ruchy mogły naruszyć grunt i zapoczątkować stopniowe pochylanie się murów.

Druga koncepcja mówi o rozmoknięciu podłoża po intensywnych opadach. Nasiąknięty grunt pod fundamentem mógł się osuwać, a położenie budowli w najniższym punkcie starego miasta sprzyjało gromadzeniu się wody. Taki proces prowadziłby do nierównomiernego osiadania konstrukcji.

Legenda o budowniczym Johannesie Gleissie

Istnieje też legenda, według której wieża została celowo zbudowana jako krzywa. Po wielkim pożarze z 1858 roku ekspertyza fundamentów miała rzekomo wykazać, że konstrukcja od początku była przechylona. Na spalonej części widniał napis przypisywany budowniczemu.

Legenda przytacza słowa: „Nazywam się Johannes Gleiß, wybudowałem tę wieżę krzywą z pilnością”.

Po odbudowie górnej kondygnacji napis uległ zniszczeniu, więc nie można dziś potwierdzić tej wersji.

Zwiedzanie Krzywej Wieży – bilety, godziny i wskazówki

W 2026 roku obiekt pełni funkcję punktu widokowego i jest otwarty codziennie od 9:30 do 17:30. Na szczyt prowadzi 139 schodów, a wejście odbywa się z przewodnikiem co 30 minut. W drugi weekend lipca organizowane są Dni i Noce Krzywej Wieży – wtedy zwiedzanie trwa nawet do północy.

Ile kosztuje wstęp?

Poniższa tabela przedstawia ceny biletów dla kilku najważniejszych atrakcji Ząbkowic Śląskich. Aktualny cennik warto sprawdzić bezpośrednio u zarządcy, ponieważ stawki mogą się zmieniać.

Za każde kolejne dziecko w bilecie rodzinnym obowiązuje dopłata – w przypadku Krzywej Wieży to 10 zł, a przy bilecie łączonym 15 zł. Dzieci do lat 4 wchodzą bezpłatnie.

Jak wygląda zwiedzanie?

Wejście na szczyt odbywa się z przewodnikiem, a z tarasu widokowego rozciąga się panorama na Ząbkowice Śląskie, Góry Bardzkie i Góry Sowie. Obiekt jest zamknięty tylko w kilka świątecznych dni w roku – 1 stycznia, w Niedzielę Wielkanocną, 1 listopada oraz 25 grudnia. Ostatnie wejście z przewodnikiem odbywa się pół godziny przed zamknięciem.

Przed wizytą dobrze uwzględnić kilka praktycznych zasad:

• Wejście z przewodnikiem odbywa się co 30 minut, a pierwsze startuje o 9:30.
• Na szczyt prowadzi 139 schodów, dlatego wygodne obuwie będzie dużym ułatwieniem.
• Bilety ulgowe przysługują uczniom, studentom, emerytom i osobom z niepełnosprawnościami po okazaniu dokumentu.
• W trakcie Dni i Nocy Krzywej Wieży w drugi weekend lipca obiekt można zwiedzać aż do godziny 24:00.

Co jeszcze zobaczyć w Ząbkowicach Śląskich?

Przy ulicy Krzywej 1 stoi Dwór Rycerza Kauffunga, najstarszy zachowany budynek mieszkalny w mieście. Mieszczą się w nim Izba Pamiątek Regionalnych oraz Laboratorium Frankensteina, nawiązujące do epidemii dżumy z 1606 roku i literackiej legendy. W centrum zobaczysz neogotycki ratusz o wysokości 72 m, gotycki kościół świętej Anny oraz ruiny zamku wpisane na Europejski Szlak Zamków i Pałaców. W okolicy miasta znajdują się też inne interesujące miejsca:

• Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim – około 9 km
• Twierdza Srebrna Góra – około 12 km
• Kopalnia Złota w Złotym Stoku – około 17 km
• Twierdza Kłodzko – około 20 km
• Most gotycki w Kłodzku – około 20 km
• Jezioro Otmuchowskie – około 27 km
• Kompleks Riese – około 28 km
• Podziemne miasto Osówka – około 29 km