Kopalnia złota w Złotym Stoku to podziemna trasa turystyczna utworzona w dawnej kopalni złota i arsenu, otwarta 28 maja 1996 roku. Główną część stanowią Sztolnia Gertruda i Sztolnia Czarna Górna z jedynym w Polsce podziemnym wodospadem o wysokości 8 metrów. Poniżej znajdziesz informacje o historii obiektu, trasach, cenach i programach zwiedzania.
Historia kopalni złota w Złotym Stoku
Początki górnictwa w Złotym Stoku, znanym wcześniej jako Reichenstein, sięgają średniowiecza. W 1273 roku książę wrocławski Henryk IV Probus nadał klasztorowi cystersów z Kamieńca Ząbkowickiego przywilej na poszukiwania górnicze.
W XVI wieku tutejsze złoża należały do najbardziej wydajnych na Śląsku. W 1507 roku książęta ziębiccy Albrecht i Karol I założyli mennicę, w której bito monety ze złota, srebra i miedzi. W przedsięwzięcie zainwestował też krakowski rzeźbiarz Wit Stwosz, ale wyczerpywanie się złotonośnych złóż doprowadziło go do bankructwa.
W 1907 roku uruchomiono elektryczną kolej wąskotorową o rozstawie szyn 500 mm, która wywoziła urobek do stacji kolejowej w Złotym Stoku. Po II wojnie światowej zakład przejęło państwo polskie, a w 1961 roku kopalnię zamknięto z powodu nieopłacalności wydobycia. Nad wyrobiskami działał później kamieniołom, z którego urobek zsypywano do Sztolni Czarnej Górnej.
Turystyczne zwiedzanie podziemi rozpoczęło się w 1969 roku staraniem Zakładowego Koła PTTK. W rejestrze zabytków znajduje się sztolnia książęca pod numerem A/5209/863 z 17 kwietnia 1964 roku. Muzeum Kopalni Złota powstało w 1996 roku, a w 2015 roku obiekt wyróżniono Złotym Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej.
Jak wygląda zwiedzanie podziemi?
Cały labirynt wyrobisk w Złotym Stoku liczy około 320 km korytarzy, ale do ruchu turystycznego przystosowano dwie sztolnie: Gertrudę i Czarną Górną. Trasa prowadzi przez chodniki dawnej kopalni złota i arsenu.
Jedyny w Polsce podziemny wodospad w Sztolni Czarnej ma 8 metrów wysokości, a po jego obejrzeniu turyści wyjeżdżają na powierzchnię podziemną kolejką wąskotorową.
Od 2008 roku ze Sztolni Czarnej Dolnej kursuje podziemna kolejka o rozstawie szyn 600 mm. Skład tworzy akumulatorowa lokomotywa kopalniana typu Ldag-5 oraz pięć wagonów turystycznych, a przejazd prowadzi na dystansie około 300 metrów.
Główne trasy turystyczne
Podstawowe zwiedzanie trwa 90 minut i odbywa się wyłącznie z przewodnikiem. W podziemiach przygotowano wystawę poświęconą historii górnictwa w Złotym Stoku oraz prezentację dawnych technik wydobycia.
W Sztolni Czarnej znajduje się podziemny wodospad, natomiast Sztolnia Gertruda pozwala poznać surowe wnętrza dawnego zakładu. Elementem trasy jest też przejazd podziemną kolejką.
Dodatkowe atrakcje w kompleksie
Poza główną trasą można skorzystać z kilku uzupełniających atrakcji:
- przepływ łodziami częściowo zalaną sztolnią,
- płukanie złota i odlewanie pamiątkowych sztabek,
- wystawa minerałów oraz muzeum górnictwa,
- Średniowieczna Osada Górnicza z działającymi replikami maszyn,
- Sztolnia Ochrowa z naturalnie zabarwionymi korytarzami.
Dla grup zorganizowanych dostępne są też gry terenowe, między innymi „Osadnicy Gór Złotych” i „Gra na wagę złota”. Ich ceny zaczynają się od 115 zł dla młodzieży i 150 zł dla dorosłych przy grupie minimum 20 osób.
Bilety i programy zwiedzania
Bilety można kupić na miejscu, a rezerwacja nie jest obowiązkowa przy większości atrakcji. Na podziemny spływ łodzią trzeba jednak zarezerwować miejsce wcześniej.
Najczęściej wybierane są pakiety łączące dwie lub trzy atrakcje, które obniżają łączny koszt o 25%. Dostępne programy przedstawia poniższa tabela.
| Program | Zakres zwiedzania | Cena standardowa | Cena w pakiecie |
| Bilet Złoty | Kopalnia Złota, Średniowieczna Osada Górnicza, Sztolnia Ochrowa | 131 zł | 98 zł/os. |
| Bilet Srebrny | Kopalnia Złota, Średniowieczna Osada Górnicza | 100 zł | 75 zł/os. |
| Bilet Brązowy | Kopalnia Złota, Sztolnia Ochrowa | 89 zł | 69 zł/os. |
| Bilet Ochrowy | Średniowieczna Osada Górnicza, Sztolnia Ochrowa | 73 zł | 55 zł/os. |
Pojedyncze wejścia są tańsze: Kopalnia Złota kosztuje od 58 zł, Średniowieczna Osada Górnicza od 42 zł, a Sztolnia Ochrowa od 31 zł. Bilet ulgowy dla dzieci od 4. roku życia, młodzieży szkolnej, studentów, emerytów i rencistów to 78 zł, a bilet grupowy szkolny 75 zł od osoby. Dzieci do lat 4 wchodzą bezpłatnie.
Informacje praktyczne
Kopalnia Złota znajduje się przy ul. Złotej 7, 57-250 Złoty Stok w województwie dolnośląskim. Od kwietnia do października obiekt jest czynny codziennie w godzinach 9:00–18:00 z ostatnim wejściem o 17:30, a od listopada do marca w godzinach 9:00–17:00 z ostatnim wejściem o 16:00.
Zwiedzanie podziemi odbywa się w grupach do 50 osób, a do Sztolni Ochrowej wchodzi się w grupach maksymalnie 20-osobowych. W cenę biletu na Sztolnię Ochrową wliczone jest wypożyczenie kasku ochronnego. Rezerwacji grupowych można dokonać telefonicznie pod numerem 74 817 55 08, a biuro obiektu działa pod numerem 74 817 55 74.
Dla osób planujących dłuższy pobyt w Kotlinie Kłodzkiej w pobliżu znajduje się oferta noclegowa oraz gastronomiczna, a sama wizyta dobrze łączy się z wycieczką w Góry Stołowe.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy otwarto podziemną trasę turystyczną w Kopalni Złota w Złotym Stoku?
Udostępniono ją zwiedzającym 28 maja 1996 roku. Wtedy powstało również Muzeum Kopalni Złota.
Co wyróżnia Sztolnię Czarną Górną?
Znajduje się w niej jedyny w Polsce podziemny wodospad o wysokości 8 metrów. Po jego obejrzeniu turyści korzystają z podziemnej kolejki wąskotorowej.
Jak długo trwa podstawowa trasa turystyczna i czy wymaga przewodnika?
Standardowa wycieczka trwa około 90 minut i odbywa się zawsze z przewodnikiem. Trasa prowadzi przez chodniki dawnej kopalni złota i arsenu.
Jakie atrakcje dodatkowe można wybrać poza główną trasą?
Dostępne są m.in. spływ łodziami zalaną sztolnią, płukanie złota z odlewaniem pamiątek, wystawy minerałów, średniowieczna osada górnicza i Sztolnia Ochrowa. Część programów łączy kilka z tych atrakcji.
Czy trzeba rezerwować bilety i jak kupić wejściówki?
Bilety można nabyć na miejscu, a rezerwacja zwykle nie jest wymagana. Wyjątkiem jest podziemny spływ łodzią, na który należy zarezerwować miejsce wcześniej.
Jakie są orientacyjne ceny biletów i czy są pakiety?
Pojedyncze wejścia zaczynają się od 31–58 zł w zależności od atrakcji, a pakiety obniżają koszt o około 25%. Dostępne są bilety Złoty, Srebrny, Brązowy i Ochrowy z cenami standardowymi i obniżonymi w pakiecie.
Gdzie znajduje się Kopalnia Złota i jakie są godziny otwarcia?
Obiekt mieści się przy ul. Złotej 7 w Złotym Stoku. Od kwietnia do października otwarte jest codziennie 9:00–18:00, a od listopada do marca 9:00–17:00.
Jakie są limity grup podczas zwiedzania i jak zarezerwować wizytę grupową?
Zwiedzanie odbywa się w grupach do 50 osób, a do Sztolni Ochrowej w maksymalnie 20-osobowych grupach. Rezerwacji grupowej można dokonać telefonicznie dzwoniąc pod numer 74 817 55 08.
